Rozpoznawanie, bilansowanie i ochrona wód podziemnych w celu ich racjonalnego wykorzystania przez społeczeństwo i gospodarkę

Bilans zasobów

Bilans zasobów eksploatacyjnych i dyspozycyjnych wód podziemnych

Bilans zasobów eksploatacyjnych wód podziemnych.

Pobierz formularz OŚ-26

Jednolite części wód podziemnych

JCWPd podział na 172 części

Charakterystyka geologiczna i hydrogeologiczna zweryfikowanych JCWPd

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami

mapa podtopie? -ikona

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami w skali 1:50 000

Stan środowiskowy

Mapka stanu środowiskowego

Informacja o stanie środowiskowym wód podziemnych w Polsce.

 

Jesteś tutaj :

Okres 1919 - 1944

Dominantą tego okresu jest działalność hydrogeologiczna R. Rosłońskiego (1880-1956). Ukazuje się krótkie ujęcie wiedzy o wodach podziemnych w Podręczniku Inżynierskim S.W. Bryły, 1928 (R. Rosłoński - Hydrologia w zakresie nauki o wodach podziemnych). Część II podręcznika “Hydrologia” K. Pomianowskiego, M. Rybczyńskiego, K. Wóycickiego nosi tytuł “Wody gruntowe” i obejmuje 316 stron druku. Autorzy dziękują R. Rosłońskiemu za udzielenie pomocy w napisaniu rozdziału o hydrogeologii ziem Polski. Oba podręczniki świadczą o kształceniu w zakresie wód podziemnych na politechnikach we Lwowie i w Warszawie. Działalność hydrogeologiczna R. Rosłońskiego, pioniera tej dziedziny w Polsce spina jakby klamrą trzy ważne okresy rozwoju hydrogeologii polskiej. W początku wieku ogłaszał on swe prace z dynamiki wód podziemnych, w okresie następnym po 1919 r. z hydrogeologii regionalnej i opisywał wody mineralne. Organizował placówkę badawczą wód podziemnych (Wydział hydrologiczny, później hydrogeologiczny) w ówczesnym Państwowym Instytucie Geologicznym, działającą od 1923 r., pracując tamże jako hydrolog od 1919 r. Tuż przed wybuchem wojny w 1939 r. opracował z J. Samsonowiczem, arkusz Łódź - Piotrków mapy hydrogeologicznej w skali 1:300 000. Materiały do prawie gotowej mapy zaginęły w czasie zawieruchy wojennej. Przeprowadzono również badania terenowe dla arkusza Radom i Lwów, rozpoczęto wstępne prace dla arkusza Kielce. Równolegle z działaniem w PIG był Rosłoński docentem i następnie profesorem Politechniki Lwowskiej z krótką przerwą aż do 1945 r., a następnie po 1945 r. Wydziałów Politechnicznych Akademii Górniczej i Politechniki w Krakowie. Wielkie znaczenie dla hydrogeologii wiązanej z innymi naukami przyrodniczymi miała jego praca o wodzie gruntowej dorzecza Jasiołdy, która została niestety częściowo zapomniana, ponieważ ukazała się drukiem we Lwowie już chyba pod koniec 1939 r. (w Wydawnictwie Towarzystwa Naukowego we Lwowie). R. Rosłoński wykazał, że retencja wód podziemnych (retencja gruntowa) jest w Polsce niewielka, stąd ubóstwo wodne kraju. Ostatnia publikacja tego autora, zawierająca materiały hydrogeologiczne zebrane przed 1939 r. i w czasie okupacji wyszła drukiem w 1959 r. już po śmierci autora. Można przeto powiedzieć, że R. Rosłoński poświęcił hydrogeologii w zakresie badań, nauczania i działalności praktycznej (w tym kierowanie wodociągami) ok. 15 lat w okresie 1904-1918, 26 lat w okresie 1919-1945 i 10 lat po 1945 r.

 Po 1918 r. badania hydrogeologiczne na ziemiach zachodnich, które przypadły Polsce po 1945 r. kontynuował przede wszystkim Pruski Geologiczny Urząd Krajowy. We wspomnianym już podręczniku Koehnego (1928) w indeksie geograficznym jest 30 wskazań na tereny Polski w granicach po 1945 r. Główne zainteresowanie badawcze skupiało się na wodach w warstwach czwartorzędowych, zwłaszcza dolin i pradolin oraz wodach artezyjskich poziomów trzeciorzędowych i kredowych (niecki gdańskiej), a także na wodach mineralnych Sudetów (G. Berg 1925, 1928; Harassowitz 1936; Knetsch 1938) i Niżu (O. v. Linstow 1925, 1929).

Podsumowania niemieckich prac hydrogeologicznych na obecnych terenach polskich dokonali w 1944 r.: G. Berg (Dolny Śląsk) i J. Heseman (Warthegau, Wielkopolska) w trudno dostępnym roczniku (Abhand. Reichsamt f. Bodenforschung Neue Folge H. 209).

Wody podziemne wciągnęły w swą orbitę zainteresowań takich wybitnych geologów, jak J. Samsonowicz (niecka łódzka) i J. Lewiński (niecka warszawska, Włocławek, Równe, Kalisz). Do tej działalności zachęcały również względy finansowe (ekspertyzy). Trwała współpraca obu geologów ze wspomnianą już firmą wiertniczą Rychłowskich. Jej owocem było wydanie w 1930 r. przez Państwowy Instytut Geologiczny katalogu wierceń: “Materiały do hydrologii Rzeczypospolitej Polskiej" autorstwa B. Rychłowskiego, a redagowanych przez J. Samsonowicza. Razem z okazami próbek wiertniczych stały się te materiały zaczątkiem instytutowego Archiwum Wierceń.

Kolejne strony:

03.09.2010

Pobierz jako plik PDF , Drukuj , Poleć poprzez email

Przeczytaj treść ponownie

Ostatnia aktualizacja: środa, 11 styczeń 2017

Wykonano na zamówienie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej za środki wypłacone przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.