Rozpoznawanie, bilansowanie i ochrona wód podziemnych w celu ich racjonalnego wykorzystania przez społeczeństwo i gospodarkę

Bilans zasobów

Bilans zasobów eksploatacyjnych i dyspozycyjnych wód podziemnych

Bilans zasobów eksploatacyjnych wód podziemnych.

Pobierz formularz OŚ-26

Jednolite części wód podziemnych

JCWPd podział na 172 części

Charakterystyka geologiczna i hydrogeologiczna zweryfikowanych JCWPd

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami

mapa podtopie? -ikona

Mapa obszarów zagrożonych podtopieniami w skali 1:50 000

Stan środowiskowy

Mapka stanu środowiskowego

Informacja o stanie środowiskowym wód podziemnych w Polsce.

 

Jesteś tutaj :

Prapoczątki (koniec XVIII, koniec XIX wieku)

Za prapoczątki hydrogeologii polskiej uznać należy bardzo ożywione poszukiwania i opisy solanek zapoczątkowane po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r., kiedy to kopalnie soli Wieliczka i Bochnia przypadły Austrii. Liczne roboty wiertnicze przyczyniły się nie tylko do lepszego rozpoznania budowy geologicznej, ale także stanowiły impuls do doskonalenia techniki. Badania solanek prowadzono zarówno na południu kraju, jak też na północy oraz na północnym wschodzie - Litwie i na północnym zachodzie nad Bałtykiem.

Rozpoczęto też wykonywanie dokładniejszych analiz wód mineralnych, zwłaszcza w Karpatach i na terenie Sudetów. Można przyjąć, że jedną z pierwszych była wykonana przez B. Hacqueta w końcu XVIII wieku dla źródła głównego w Krynicy. Badania solanek i analizy wód mineralnych dokonywane w XIX wieku wyprzedziły znacznie inne poczynania hydrogeologiczne. Hydrogeologia wód zmineralizowanych rodziła się wcześniej niż wód słodkich, zwanych też zwykłymi. Ta ostatnia nazwa wywodzi się z podziału źródeł mineralnych (E. Hintz, L. Grünhut: Deutsches Bäderbuch 1907 s. LVI, vide K. Keilhack, 1912 s. 377) i jest odpowiednikiem akratopege: einfache kalte Quelle - zwykłe, proste zimne źródło. Nazwa “wody zwykłe” została upowszechniona przez PIG w atlasach hydrogeologicznych (1976, 1995).

W regionalnych opisach geologicznych w XIX wieku nie charakteryzowano zwykle wód podziemnych, a tylko źródła. Tak czynił G.G. Pusch (1833-1836) w swym podstawowym dziele, wprowadzając podrozdziały - paragrafy “Quellenfűhrung”, czy też znacznie później S. Zaręczny (1894) w objaśnieniach do Zeszytu trzeciego Atlasu Geologicznego Galicji.

W latach 1844-1845 na łamach rocznika: Biblioteka Warszawska, ukazały się artykuły L. Zejsznera i J.B. Pusza, dotyczące temperatury źródeł tatrzańskich, oraz drugiego z nich odnośnie źródeł okolic Warszawy. Do termiki źródeł tatrzańskich wrócił w Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego w latach 1882 - 1905 L. Świerz.

Za prapoczątki hydrogeologii praktycznej można by też uznać sztolnie odprowadzające wodę z olkuskich kopalń srebronośnych kruszców ołowiu, czy też takież roboty odwodnieniowe w dolnośląskich kopalniach węgla kamiennego.

Nowoczesna polska hydrogeologia rodzi się na przełomie XIX i XX wieku w zaborze austriackim w Galicji we Lwowie i w Krakowie. Jej początki są związane z budową wodociągów opartych na wodach podziemnych (w początkowej fazie również w Krakowie): J. Niedźwiedzki 1885, E. Romer 1890, 1893, R. Ingarden 1896, 1897, S. Zaręczny 1895-1897; z wykładami uniwersyteckimi: T. Wiśniowski 1903, 1907 i politechnicznymi: J. Niedźwiedzki 1906, 1915. R. Rosłoński w latach 1906-1908 publikuje pierwsze prace dotyczące matematycznego opisu ruchu wód podziemnych. Wprowadzono w tym czasie polską terminologię, dotyczącą wód podziemnych, w tym też bardzo wcześnie terminy "hydrogeologia" i "hydrogeologiczny", używając ich konsekwentnie też w następnym okresie. Stało się to przypuszczalnie pod wpływem literatury rosyjskiej, czego przykładem z ziem polskich może być książka N.I. Krisztafowicza o wodach podziemnych Lublina (1902-1903) a może i austriackiej (H. Höfer von Heimhalt 1912). W pracach niemieckich, francuskich, angielskich (na terenie USA) terminy te przebijały się znacznie później, częściowo poprzez “hydrologię wód podziemnych", czy też "geohydrologię".

Kolejne strony:

03.09.2010

Pobierz jako plik PDF , Drukuj , Poleć poprzez email

Przeczytaj treść ponownie

Ostatnia aktualizacja: środa, 18 styczeń 2017

Wykonano na zamówienie Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej za środki wypłacone przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.